De geschiedenis van de pop en het poppenspel

Al in het oude Griekenland en Egypte waren er poppen. En in het oude Balkan is bij opgravingen aanwijzingen gevonden dat er poppen waren. Al meer dan vierduizend jaar geleden maakten zij hele poppenhuizen van klei, met daarin de bijbehorende poppen.

Over de hele wereld kun je in musea beelden en afbeeldingen vinden van mensen. Deze dienden niet alleen als offerbeelden of talisman, maar vermoedelijk ook als speelgoed. Ze waren vaak heel primitief uitgevoerd en gemaakt van klei of hout.

In de middeleeuwen kwam het poppenspel op, vooral om te dienen als vermaak voor volwassenen. Hier ontstond het poppenkastspel en ook de het marionettenspel.

Pas in de late middeleeuwen kregen kinderen poppen om mee te spelen, zowel jongens als meisjes. Eerst werden ze uit hout gesneden en hadden ze een kegelvorm. Daarop werden haren en het gezicht geschilderd. Langzaam maar zeker verdween de kegelvorm en kwam er een pop met beweegbare ledematen voor in de plaats.

Rond 1700 kregen de poppen, die nog alsmaar van hout gemaakt werden, ingezette glazen ogen en een pruik van echt haar. Er werd steeds meer aandacht besteed aan de vormgeving en ze werden dan ook steeds mooier en gedetailleerder.

In deze tijd kwam een nieuwe manier van maken in opmars, namelijk de papieren poppen. De techniek die hiervoor gebruikt werd is enigszins te vergelijken met papier maché. Deze papier maché poppen hadden een realistischer uiterlijk dan de houten en aan het beschilderen van het gezicht werd veel aandacht besteed.

Omstreeks 1800 begonnen maskermakers ook poppengezichten uit was te maken.Wimpers, wenkbrauwen en haren werden ingeplant in de was.
Aan het eind van de 19e eeuw introduceerden de Franse porceleinfabrieken poppenkoppen. In dezelfde tijd kwamen ook celluloid poppen op de markt, de voorlopers van de plastic poppen.

De zonnekindpoppen en waldorf poppen zoals ik ze in het atelier maak zijn nog maar heel “jong”. Voor de aller eenvoudigste ervan gaf Rudolf Steiner zo’n 100 jaar geleden de aanwijzingen. De nieuwere versies met een bewerkt gezichtje en echt poppenharen zijn zelfs pas in de loop van de laatste 10 jaar ontstaan.