Handen en voeten, gedetailleerd of juist niet?

De verschillen

Als je rondkijkt in zonnekindpoppenland, kun je grote verschillen tegen komen. Sommige poppen zijn heel traditioneel vormgegeven en missen alle details. Deze poppen zijn eenvoudig van vormgeving. Een van de kenmerken is dan dat de handen en voeten niet echt de vorm hebben van handen en voeten.

Andere poppen zijn juist heel ver uitgewerkt. De handen en de voeten zijn dan echt gevormd, zelfs in aparte vingers en tenen. De poppen hebben een neus en oren. En op hun buik is de navel geborduurd.

De meeste zonnekindpoppen zitten hier qua vormgeving tussenin.

Waarom ongevormde handen en voeten

Er is een reden voor, dat de poppen van oorsprong zo weinig gedetailleerd zijn. Rudolf Steiner bedacht de vormgeving voor deze poppen en hij had heel specifieke ideeën over wat goed speelgoed is en wat niet. En hij gaf ook aan waarom dat zo is.

Een pop is volgens hem voor een kind een evenbeeld van een mens. Of beter gezegd: van dé mens. En moet daarom in grote lijnen dezelfde kenmerken hebben. Het is ook belangrijk dat de verhoudingen kloppen.

Daarnaast is een pop ook gewoon speelgoed. En een kind ontwikkelt zich onder andere door het soort speelgoed waarmee hij speelt. Om de hersenen zich goed te laten vormen is het belangrijk dat ze gebruikt worden.

Je kunt dat vergelijken met de spieren van het lichaam. Een kind kan niet leren lopen als het niet de ruimte heeft om zich te bewegen en als het zijn ledematen niet vrij kan bewegen. Dat is natuurlijk een raar voorbeeld, want dat snapt iedereen.

Maar met de hersenen is het eigenlijk net zo. Die hebben ook een bepaalde omgeving nodig en om zich goed te kunnen ontwikkelen. Steiner pleitte daarom voor speelgoed dat niet helemaal “af” was. Speelgoed wat het kind met de eigen fantasie als het ware in gedachten moet aanvullen. Een kind dat de kunst verstaat om met die fantasie te werken zal het laten in het leven gemakkelijker vinden om bijvoorbeeld probleemoplossend te leren denken.

Ieder zijn smaak en zijn ideeën

Zelf denk ik dat Steiner wel gelijk had, maar dat we ook niet hoeven te overdrijven. Ik vind het mooi als een pop echt handen en voeten heeft bijvoorbeeld. Maar om de vingers en de tenen er apart in te borduren of zelfs te naaien gaat mij te ver. Nu in elk geval wel…